Hơn 10 giờ đêm, khi nhiều người đã trở về phòng nghỉ ngơi, một du học sinh Việt ở Đức vẫn cặm cụi trong căn bếp nhà hàng. Đằng sau những chồng bát đĩa ấy là câu chuyện về tiền bạc, gia đình và một ước mơ rất giản dị.
Hơn 10 giờ đêm, con phố bên ngoài đã thưa người. Trong một nhà hàng Việt nhỏ ở Đức, ánh đèn trong bếp vẫn sáng và một cô gái trẻ vẫn chưa được về nghỉ.
Em đứng trước bồn rửa, đôi tay liên tục chuyển từng chiếc bát, chiếc đĩa qua làn nước. Khách vừa rời bàn, em lập tức bước ra thu dọn rồi quay lại với công việc còn dang dở. Nhìn dáng người trẻ măng trong bộ đồng phục, tôi cứ nghĩ em là người nhà của chủ quán.
Chỉ đến lúc thanh toán, tôi mới biết em là một du học sinh Việt Nam.
Một ngày bắt đầu ở giảng đường, kết thúc trong căn bếp
Đợi lúc nhà hàng bớt đông, tôi mới có dịp hỏi chuyện. Ban ngày em đi học. Đến chiều, em tranh thủ đến nhà hàng làm thêm. Hôm nào khách đông, ca làm kéo dài hơn dự kiến thì chuyện về phòng lúc khuya cũng chẳng có gì lạ.
Tôi hỏi em có mệt không khi vừa học cả ngày, tối lại đứng làm việc hàng giờ.
Em cười, rất nhẹ.
“Mệt chứ chị. Nhưng không làm thì cũng khó xoay xở.”
Một câu nói nghe đơn giản, nhưng đủ để hình dung một phần cuộc sống phía sau hai chữ du học sinh.
Ở xa nhà, tiền thuê phòng, ăn uống, đi lại, học tập và những khoản chi bất ngờ cứ nối tiếp nhau. Mỗi khoản riêng lẻ có thể không quá lớn, nhưng cộng lại thành một gánh nặng mà người trẻ phải tự tính toán mỗi tháng.
Du học vì thế không chỉ có giảng đường, những chuyến tàu cuối tuần hay những bức ảnh đẹp gửi về Việt Nam. Với nhiều người, đó còn là những ca làm thêm sau giờ học và những lần nhìn tài khoản ngân hàng rồi tự hỏi tháng này phải cân đối thế nào.
“Con vẫn ổn mẹ ạ” nhưng phía sau là cả một ngày dài
Gia đình em ở Việt Nam không thuộc diện dư dả. Để con sang Đức học tập, bố mẹ đã phải dành dụm trong nhiều năm. Những khoản tiền chuẩn bị cho một hành trình xa nhà đều gắn với sự hy sinh và kỳ vọng của cả gia đình.
Nhưng khi sang đến Đức, những bài toán thực tế bắt đầu xuất hiện. Tiền nhà phải đóng đúng hạn. Chi phí sinh hoạt vẫn chạy từng ngày. Việc học không thể bỏ bê. Còn công việc làm thêm cũng lấy đi không ít thời gian và sức lực.
Vậy mà mỗi lần gọi điện về nhà, em vẫn thường nói một câu rất quen: “Con vẫn ổn mẹ ạ.”
Tôi hỏi tại sao không kể thật rằng mình đang vất vả.
Em đáp: “Nói ra thì bố mẹ lại lo.”
Tôi nghe xong chỉ biết im lặng.
Có những người trẻ đi xa càng nhớ nhà lại càng cố tỏ ra mạnh mẽ. Một cuộc gọi về quê thường bắt đầu bằng câu hỏi bố mẹ ăn cơm chưa, hôm nay ở nhà thế nào, việc học của con vẫn bình thường. Những chuyện khiến mình mệt mỏi thì được bỏ qua.
Không phải vì họ không muốn chia sẻ. Chỉ là họ biết ở đầu dây bên kia có những người luôn sẵn sàng lo lắng cho mình.
Gia đình ở quê nhà không nhìn thấy những giờ làm thêm
Có thể bố mẹ em vẫn hình dung con mình đang có một ngày học bình thường ở Đức. Họ đâu nhìn thấy cảnh sau giờ học, em vội đến nhà hàng, thay đồng phục rồi đứng hàng tiếng đồng hồ trong bếp.
Họ cũng không nhìn thấy những chồng bát cao lên sau mỗi lượt khách. Không thấy cảnh bàn ăn phải lau lại, sàn phải dọn, dụng cụ phải rửa và công việc chỉ kết thúc khi vị khách cuối cùng đã rời đi.
Càng về khuya, cơ thể càng mệt. Nhưng nếu ca làm chưa xong, em vẫn phải tiếp tục.
Những câu chuyện như thế thường ít khi được kể. Người trẻ ngại than thở. Họ sợ bố mẹ lo. Họ cũng sợ người thân nghĩ rằng mình sang nước ngoài nhưng cuộc sống lại không như những gì mọi người tưởng tượng.
Tôi hỏi em có từng hối hận vì quyết định sang Đức du học hay chưa.
Em lắc đầu.
“Không chị. Em đã chọn rồi thì phải cố gắng.”
Không có lời nói lớn lao. Không có câu chuyện thành công được tô vẽ. Chỉ là thái độ của một người trẻ hiểu rằng lựa chọn của mình cũng đi kèm trách nhiệm.
Ước mơ sau khi tốt nghiệp lại gắn với bố mẹ
Tôi tò mò hỏi sau khi tốt nghiệp, điều em mong muốn nhất là gì.
Tôi đã nghĩ đến một công việc tốt, thu nhập cao, một căn nhà hay một cuộc sống ổn định. Nhưng câu trả lời của em lại rất giản dị.
Em muốn tìm được một công việc tốt và kiếm được nhiều tiền hơn một chút.
Rồi em nói: “Để bố mẹ đỡ vất vả.”
Chỉ một câu như vậy.
Ở tuổi mà nhiều người trẻ còn đang nghĩ về những chuyến đi, những trải nghiệm mới hay kế hoạch cho riêng mình, trong suy nghĩ của em đã có hình bóng của bố mẹ ở quê nhà.
Có lẽ em chỉ mong một ngày không còn phải quá căng thẳng mỗi khi kiểm tra số dư tài khoản. Một ngày có thể tự lo cho cuộc sống của mình mà không khiến bố mẹ phải thấp thỏm mỗi khi điện thoại reo.
Với nhiều bậc cha mẹ, con cái không nhất thiết phải trở thành người nổi tiếng hay kiếm được thật nhiều tiền. Điều họ mong chờ đôi khi đơn giản hơn rất nhiều: con sống tử tế, có công việc ổn định và được bình an nơi đất khách.
Phía sau cuộc sống du học là những điều ít được nhìn thấy
Trước khi rời nhà hàng, tôi ngoái lại nhìn em thêm một lần.
Em vẫn đang làm việc. Bê bát, lau bàn, rửa đĩa rồi lại quay vào bếp. Ngoài trời đã khuya, nhưng ngày của em vẫn chưa kết thúc.
Người ta thường nhìn thấy một nước Đức với những trường đại học, những thành phố đẹp, những chuyến tàu xuyên qua châu Âu và những mùa thu rất nên thơ. Những hình ảnh ấy là thật. Nhưng chúng chỉ là một phần của câu chuyện.
Với một số du học sinh Việt Nam, phía sau những khung hình đẹp còn có những buổi học kéo dài, những ca làm thêm, những lần tính từng khoản chi tiêu và những đêm trở về phòng khi cơ thể gần như cạn sức.
Du học sinh Việt Nam làm thêm trong nhà hàng, quán ăn hay nhiều công việc khác không phải là điều đáng xấu hổ. Lao động để tự trang trải cuộc sống có thể là một phần trong quá trình trưởng thành và học cách chịu trách nhiệm với chính mình.
Điều khiến người ta chạnh lòng hơn là nhiều cố gắng như vậy lại được giấu rất kỹ. Người ở quê nhà chỉ nghe một câu “con vẫn ổn”, trong khi phía sau câu nói ấy có thể là cả một ngày dài không dễ dàng.
Rồi sẽ có ngày câu “con vẫn ổn” trở thành sự thật
Tôi không biết sau này em sẽ đi đến đâu, công việc đầu tiên sau khi tốt nghiệp sẽ như thế nào hay con đường phía trước có thuận lợi hay không.
Nhưng tôi mong em vẫn giữ được sự cố gắng ấy, đồng thời biết chăm sóc chính mình. Làm việc để tự lập là điều đáng quý, nhưng một hành trình dài cũng cần những khoảng nghỉ. Không ai có thể mãi lấy sức khỏe đổi lấy những mục tiêu phía trước.
Bố mẹ có thể gom góp từng khoản tiền để con được đi xa. Họ có thể chấp nhận những năm tháng không được nhìn thấy con mỗi ngày. Và có thể tối nào đó, họ vẫn cầm điện thoại lên chỉ để chờ một câu nói từ nơi cách mình hàng nghìn cây số.
Có lẽ điều họ muốn nghe nhất vẫn là: con bình an.
Và tôi mong một ngày nào đó, khi mẹ lại hỏi “Con sống bên đó có ổn không?”, em không cần phải cười rồi giấu đi những mệt mỏi phía sau câu trả lời nữa.
Em có thể nói thật lòng: “Dạ, con ổn thật rồi mẹ ạ. Bố mẹ đừng lo cho con nữa.”
Bởi phía sau mỗi người trẻ rời Việt Nam để học tập và làm việc là một câu chuyện rất riêng. Có người mang theo ước mơ của mình. Có người mang theo kỳ vọng của cả gia đình. Cũng có người âm thầm làm việc đến khuya chỉ với một mong muốn rất bình thường: sau này bố mẹ ở quê nhà sẽ bớt nhọc nhằn hơn.
Đường phía trước của em chắc chắn còn dài. Mong rằng những người trẻ đang cố gắng nơi xứ người có đủ nghị lực để bước tiếp, nhưng cũng đủ tỉnh táo để biết khi nào cần dừng lại nghỉ ngơi. Bởi dù đang ở Đức hay bất cứ nơi đâu, phía sau họ vẫn luôn có một mái nhà chờ đợi và một gia đình mong con trở về bình an.
Hoài Uyên
