Một phán quyết từ tòa lao động cấp bang Hamm của Đức đang gây chú ý, khẳng định hành vi mua giấy chứng nhận nghỉ bệnh qua mạng mà không có bất kỳ tiếp xúc y tế nào với bác sĩ là vi phạm nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ mất việc tức thì.
Tại Đức, một quyết định pháp lý từ Tòa Lao động Cấp bang Hamm (Landesarbeitsgericht Hamm hay LAG Hamm) đang thu hút sự quan tâm lớn. Phán quyết này xoay quanh trường hợp một người lao động bị sa thải không báo trước vì đã sử dụng giấy chứng nhận mất khả năng lao động (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung - AU) được mua trên internet mà không hề có cuộc thăm khám hay tiếp xúc thực sự nào với bác sĩ.
LAG Hamm nhận định hành vi này là sự vi phạm nghiêm trọng các nghĩa vụ của người lao động. Đây là căn cứ hợp pháp để doanh nghiệp chấm dứt hợp đồng lao động ngay lập tức. Vụ án, mang số 14 SLa 145/25, được tòa xét xử vào ngày 5 tháng 9 năm 2025. Đến cuối tháng 8 năm 2026, các phương tiện truyền thông Đức, như n-tv, vẫn tiếp tục đưa tin về vụ việc này.
Hành vi sai phạm của chuyên viên tư vấn công nghệ thông tin
Người lao động trong vụ án là một chuyên viên tư vấn công nghệ thông tin. Anh này đã làm việc cho công ty từ năm 2018 với mức lương trung bình khoảng 5.450 euro mỗi tháng.
Vào tháng 8 năm 2024, anh thông báo không thể đi làm từ ngày 19 đến 23 tháng 8. Để chứng minh lý do nghỉ bệnh, anh đã mua một giấy AU từ một trang web cung cấp dịch vụ cấp giấy nghỉ bệnh có thu phí.
Điều đáng nói là người lao động không hề gặp bác sĩ trực tiếp. Anh cũng không có bất kỳ cuộc trò chuyện qua điện thoại hay tư vấn video trực tuyến nào. Thay vào đó, anh chỉ cần điền một bảng câu hỏi trên mạng về các triệu chứng, tình trạng sức khỏe và tính chất công việc của mình. Chỉ vài giờ sau, giấy chứng nhận nghỉ bệnh đã được gửi đến anh.
Giấy chứng nhận gây hiểu lầm nghiêm trọng
Giấy chứng nhận mà người lao động nộp cho công ty có hình thức gần như giống hệt mẫu giấy AU chính thức từng được sử dụng tại Đức. Trên đó ghi rõ người cấp là “Privatarzt per Telemedizin” (bác sĩ tư qua y tế từ xa).
Giấy còn kèm theo dòng chú thích rằng tình trạng mất khả năng lao động được xác định thông qua “Fernuntersuchung nur mittels Fragebogen” (đánh giá từ xa chỉ bằng bảng câu hỏi). Theo hồ sơ vụ án, giấy này xác nhận thời gian nghỉ bệnh của người lao động từ ngày 19 đến 23 tháng 8 năm 2024.
Về mặt hình thức, tài liệu này hoàn toàn có thể khiến người sử dụng lao động lầm tưởng đây là một giấy chứng nhận y tế hợp lệ. Tuy nhiên, thực tế không hề có bất kỳ cuộc trao đổi y tế nào giữa người lao động và bác sĩ khi giấy được cấp.
Phản ứng của công ty và quyết định sa thải
Sau khi nhận được giấy nghỉ bệnh, công ty ban đầu vẫn thanh toán lương cho người lao động trong thời gian anh nghỉ. Tuy nhiên, doanh nghiệp sau đó đã tiến hành kiểm tra và phát hiện nhiều điểm bất thường.
Đáng chú ý, giấy chứng nhận không thể được xác minh thông thường qua hệ thống điện tử với bảo hiểm y tế. Công ty tiếp tục điều tra về người cấp giấy và dịch vụ trực tuyến mà người lao động đã sử dụng.
Khi mọi thông tin được làm rõ, doanh nghiệp kết luận rằng người lao động đã cố tình tạo ấn tượng sai lệch, rằng mình có một giấy chứng nhận được lập dựa trên đánh giá y tế hợp lệ. Do đó, công ty quyết định sa thải người lao động ngay lập tức và không cần báo trước.
Phán quyết của tòa lao động cấp bang Hamm
Ban đầu, tòa lao động Dortmund đã đứng về phía người lao động. Tuy nhiên, khi vụ việc được đưa lên cấp phúc thẩm, LAG Hamm đã đảo ngược phán quyết này trong bản án ngày 5 tháng 9 năm 2025.
LAG Hamm khẳng định việc sa thải không báo trước là có hiệu lực. Theo tòa, vấn đề không chỉ đơn thuần là việc giấy chứng nhận được mua trên internet. Điểm nghiêm trọng nằm ở chỗ người lao động đã sử dụng một tài liệu có vẻ ngoài như giấy chứng nhận chính thức để tạo ấn tượng rằng tình trạng mất khả năng lao động của mình đã được xác định theo các tiêu chuẩn y khoa, trong khi thực tế không hề có sự tiếp xúc nào với bác sĩ.
Không cần cảnh cáo trước
Đây là một trong những điểm đáng chú ý nhất của phán quyết. Thông thường, trước khi áp dụng biện pháp sa thải nghiêm khắc, người sử dụng lao động có thể phải cân nhắc việc cảnh cáo người lao động trước.
Tuy nhiên, trong trường hợp này, LAG Hamm cho rằng mức độ vi phạm đã nghiêm trọng đến mức không cần phải có cảnh cáo trước. Tòa đánh giá hành vi này đã làm tổn hại nghiêm trọng đến mối quan hệ tin cậy giữa người lao động và doanh nghiệp. Việc người lao động nộp giấy chứng nhận như vậy được xem là hành vi cố tình đánh lừa người sử dụng lao động để tiếp tục nhận tiền lương trong thời gian nghỉ bệnh.
Lưu ý về giấy nghỉ bệnh trực tuyến hợp lệ
Phán quyết này không có nghĩa là mọi hình thức khám bệnh trực tuyến đều không hợp lệ. Điểm cốt lõi của vụ án là người lao động đã sử dụng một giấy AU được cấp mà không hề có bất kỳ cuộc tiếp xúc nào với bác sĩ, chỉ dựa trên việc điền bảng câu hỏi.
Theo các phân tích pháp lý, tiêu chuẩn y khoa của Đức cho phép một số hình thức xác định mất khả năng lao động từ xa. Tuy nhiên, việc này vẫn phải đáp ứng những điều kiện nhất định. Một cuộc tư vấn qua điện thoại hoặc hình thức kỹ thuật số phù hợp vẫn đòi hỏi sự tương tác và đánh giá y tế từ bác sĩ. Không thể chỉ đơn thuần là việc người lao động tự điền bảng câu hỏi rồi mua giấy chứng nhận.
Lời khuyên quan trọng cho người lao động tại Đức
Nếu thực sự bị bệnh, người lao động cần sử dụng con đường hợp pháp để được bác sĩ xác nhận tình trạng mất khả năng lao động. Đừng chỉ dựa vào việc một trang web quảng cáo có thể cấp giấy AU nhanh chóng và giấy chứng nhận trông giống mẫu chính thức.
Một tài liệu có hình thức giống giấy AU không đồng nghĩa với việc nó có giá trị pháp lý như một giấy chứng nhận được cấp đúng quy định. Đặc biệt, nếu người lao động biết rằng giấy được cấp mà không có sự đánh giá y tế cần thiết nhưng vẫn sử dụng nó để chứng minh với công ty rằng mình đang nghỉ bệnh, rủi ro pháp lý có thể rất lớn.
Trong vụ án này, hậu quả cuối cùng không chỉ là tranh chấp về tiền lương mà là mất việc ngay lập tức. LAG Hamm đã không cho phép kháng nghị lên cấp xét xử tiếp theo, khẳng định tính chất nghiêm trọng của phán quyết. Người lao động cần hết sức cẩn trọng để tránh những rủi ro không đáng có, bảo vệ quyền lợi và sự nghiệp của mình.
Nguồn tham khảo: Landesarbeitsgericht Hamm, n-tv, Haufe.
